Ғылыми-техникалық бағдарлама

«Онкологиялық аурулардың инновациялық емдеу әдістерін құру және оларды енгізу» 2024–2026 жылдарға арналған бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде (ЖТН BR24992950)

ЖТН BR24992950 | 2024–2026 жж.

«Ұлттық ғылыми онкологиялық орталық» ЖШС

Бағдарламаның мақсаты

Онкологиялық ауруларды емдеудің инновациялық әдістерін жасау және енгізу.

Бағдарлама асқазанның жергілікті өршіген обырын, плевраның бастапқы және метастатикалық зақымдануларын емдеудің жаңа тәсілдерін әзірлеуге және енгізуге, радикалды хирургиялық емнен кейін сүт безін реконструкциялауға, сондай-ақ жаңа буын иммуномодуляциялық препаратын жасауға бағытталған.

  • Басым бағыт: Өмір және денсаулық туралы ғылым
  • Мамандандырылған ғылыми бағыт: Медицина және қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы озық зерттеулер
  • Зерттеу саласы: Медицина және денсаулық сақтау; клиникалық медицина; онкология
  • Зерттеу түрі: Қолданбалы
  • Ғылыми-техникалық тапсырма нөмірі: № 79

Міндеттер

№1 міндет. Асқазанның жергілікті өршіген обырында PIPAC

Асқазанның жергілікті өршіген обыры бар пациенттерді кешенді емдеуде қысыммен құрсақішілік аэрозольді химиотерапияның (PIPAC) инновациялық әдісін әзірлеу және енгізу.

  • Асқазанның жергілікті өршіген обыры бар пациенттерге қысыммен құрсақішілік аэрозольді химиотерапия жүргізуге арналған дербестендірілген көрсетілімдерді әзірлеу.
  • Құрсақішілік аэрозольді химиотерапияны тиімді жүргізуге арналған форсунканы әзірлеу және операциядан кейінгі асқынулар жиілігін салыстыру.
  • Неоадъювантты химиотерапия және әзірленген PIPAC әдісі қолданылатын радикалды операция жүргізілген пациенттердің жалпы және рецидивсіз өмір сүру көрсеткіштерін PIPAC қолданылмаған пациенттермен салыстыра бағалау.

№2 міндет. Плевраның ісіктік зақымдануында HITHOC

Плевраның бастапқы және метастатикалық зақымдануы бар науқастарды кешенді емдеуге инновациялық плевраішілік гипертермиялық химиотерапияны (HITHOC) әзірлеу және енгізу.

  • Циторедуктивті операциялардан кейін плевраішілік гипертермиялық химиотерапия жүргізуге арналған дербестендірілген көрсетілімдерді әзірлеу.
  • Плевраішілік гипертермиялық химиотерапия әдісін әзірлеу және операциядан кейінгі асқынуларды бағалау.
  • Әзірленген әдіс қолданылған циторедуктивті операциялардан кейін пациенттердің жалпы және рецидивсіз өмір сүру көрсеткіштерін бағалау.

№3 міндет. Ацеллюлярлы ксеногендік матриксті қолдана отырып сүт безін реконструкциялау

Отандық ацеллюлярлы ксеногендік матриксті пайдалана отырып, сүт безін реконструкциялаудың инновациялық технологиясын әзірлеу және енгізу.

  • Мастэктомиядан кейін имплантты ацеллюлярлы ксеногендік матрикспен бекіту арқылы сүт безін бір мезеттік реконструкциялау техникасын әзірлеу.
  • Сүт безін бастапқы реконструкциялау кезінде ацеллюлярлы ксеногендік матриксті қолданудың клиникалық тиімділігін зерттеу.
  • Ацеллюлярлы ксеногендік матрикс пен полипропиленді торды қолдану нәтижелерін эстетикалық нәтижелер және операциядан кейінгі асқынулар бойынша салыстырмалы бағалау.
  • Пациенттердің өмір сапасына салыстырмалы талдау жүргізу.

№4 міндет. Лимфовенулярлық анастомоздармен сүт безін реконструкциялау

Сүт безі обырында радикалды операциялардан кейін жасушасыздандырылған ксеноматриксті лимфовенулярлық анастомоздармен үйлестіре қолдану арқылы сүт безін реконструкциялау әдісін әзірлеу.

  • Әзірленген реконструкция әдісінің клиникалық тиімділігіне салыстырмалы талдау жүргізу.
  • Операциядан кейінгі кезеңде лимфовенулярлық анастомоздарды қолданған пациенттердің өмір сапасына салыстырмалы талдау жүргізу.

№5 міндет. Жаңа буын иммуномодуляциялық препараты

Натрий цитратымен біріктірілген фармакопеялық моносахаридтер негізінде жаңа буын иммуномодуляциялық препаратын өндіруді ұйымдастыру және оны медициналық практикаға енгізу.

  • Өндірістің ғылыми-технологиялық негіздерін қалыптастыру және технологиялық регламенттерді әзірлеу.
  • Препараттың тәжірибелік партияларын шығару және сапаны бақылау жөніндегі нормативтік-әдістемелік құжаттарды әзірлеу.
  • Қауіпсіздігі мен иммуномодуляциялық белсенділігін бағалау үшін клиникаға дейінгі және биомедициналық зерттеулер кешенін жүргізу.
  • Иммуномодуляциялық әсер ету механизмін зерттеу.
  • Препаратты онкологиялық ауруларды емдеу, алдын алу және паллиативтік терапияда биологиялық белсенді қоспа ретінде зерттеу.
  • Шағын сериялы өндірісті іске қосу және әзірленген өнімді тіркеу.

Күтілетін нәтижелер

  • Асқазанның жергілікті өршіген обыры бар пациенттерді кешенді емдеуде әзірленген форсункасы бар қысыммен құрсақішілік аэрозольді химиотерапияның инновациялық моделі жасалып, енгізіледі және оны қолдануға арналған дербестендірілген көрсетілімдер әзірленеді.
  • Қысыммен құрсақішілік аэрозольді химиотерапияның әзірленген әдісін қолданған пациенттердегі ем тиімділігі аталған емдеу әдісі қолданылмаған пациенттермен салыстырылып бағаланады.
  • Плевраның бастапқы және метастатикалық зақымдануы бар пациенттерді кешенді емдеуде инновациялық плевраішілік гипертермиялық химиотерапия жасалып, енгізіледі.
  • Циторедуктивті операциялардан кейін плевраішілік гипертермиялық химиотерапия жүргізуге арналған дербестендірілген көрсетілімдер әзірленеді.
  • Плевраның бастапқы және метастатикалық зақымдануы бар пациенттерде циторедуктивті операциялардан кейін әзірленген әдісті қолданудың емдік тиімділігі бағаланады.
  • Отандық ацеллюлярлы ксеногендік матриксті пайдалана отырып, сүт безін реконструкциялаудың инновациялық технологиясы жасалып, енгізіледі.
  • Радикалды операциялардан кейін жасушасыздандырылған ксеноматриксті лимфовенулярлық анастомоздармен үйлестіре қолдану арқылы сүт безін реконструкциялау әдісі әзірленеді.
  • Натрий цитратымен біріктірілген фармакопеялық моносахаридтер негізіндегі жаңа буын иммуномодуляциялық препаратын өндіру жолға қойылып, оны медициналық практикаға енгізу көзделеді.

Стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндеттер

  • Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2023 жылғы 1 қыркүйектегі «Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам» атты Қазақстан халқына Жолдауы.
  • Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 28 наурыздағы №248 қаулысы «Қазақстан Республикасында жоғары білімді және ғылымды дамытудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын бекіту туралы».
  • Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі №360-VI ҚРЗ «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексі.
  • «Қазақстан-2050» даму стратегиясы.
  • Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2023–2027 жылдарға арналған даму жоспары «Ұлт денсаулығы – табысты болашағымыздың негізі».
  • Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 24 қарашадағы №945 қаулысы «Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласын дамытудың 2026 жылға дейінгі тұжырымдамасын бекіту туралы».

Бағдарламаны іске асырудың нақты нәтижелері

Ағымдағы мәртебе 2024–2025 жылдардағы жылдық есептер және 2026 жылғы жиынтық есеп материалдары негізінде берілген.

№1 міндет — PIPAC

2025 жылы бақылау тобына пациенттерді іріктеу аяқталып, асқазанның жергілікті өршіген обырын неоадъювантты емдеуде PIPAC әдісін клиникалық валидациялау жалғастырылды.

Аралық талдау PIPAC алған пациенттерде елеулі жағымсыз құбылыстардың болмағанын көрсетті, бұл операция алдындағы кезеңде әдістің қолайлы қауіпсіздік бейінін растайды.

2026 жылы негізгі топқа пациенттерді іріктеу және зерттеу нәтижелерін жариялау жалғастырылды.

Frontiers in Oncology журналында «Incidence of peritoneal carcinomatosis after perioperative FLOT chemotherapy in gastric cancer: single-center analysis in Kazakhstan» мақаласы жарияланды.

Journal of Clinical Medicine of Kazakhstan журналында «Anesthetic Management During PIPAC: Clinical and Practical Aspects» мақаласы жарияланды, 2026, 23(2):39–44, DOI: 10.23950/jcmk/18357.

№2 міндет — HITHOC

Циторедуктивті хирургиялық араласуды, гипертермиялық химиоперфузияны және операциядан кейінгі жүргізуді қамтитын HITHOC стандартталған хаттамасы әзірленіп, енгізілді.

Плевраның ісіктік зақымдануы бар пациенттерді іріктеу және емдеудің тікелей әрі ұзақ мерзімді нәтижелерін бағалау жалғасуда.

Journal of Medical Case Reports журналында «First report of pleural mesothelioma treated with cytoreductive surgery and hyperthermic intrathoracic chemotherapy in Kazakhstan: a case report» мақаласы жарияланды, 2026. DOI: 10.1186/s13256-026-06112-w.

Eurasian Journal of Oncology and Radiology журналында «Оценка эффективности и безопасности гипертермической интраторакальной химиотерапии (HITHOC) при злокачественных плевральных заболеваниях» мақаласы жарияланды, №2, 2026. DOI: 10.52532/3135-3940-2026-2-698.

«HITHOC кезінде адсорбентті қолдану арқылы жүйелік уыттылықты төмендету тәсілі» патенті мақұлданды.

№3–4 міндеттер — сүт безінің реконструктивтік хирургиясы

Ацеллюлярлы ксеногендік матрикс пен полипропиленді торды қолдана отырып сүт безін реконструкциялауды, сондай-ақ лимфовенулярлық анастомоздарды профилактикалық қалыптастыруды салыстырмалы бағалау бойынша клиникалық зерттеу жүргізілді.

2026 жылы бағдарламаның өзекті есебінде көрсетілген негізгі және бақылау топтарына жоспарланған пациенттерді іріктеу аяқталды.

«Онкологиялық реконструктивтік хирургияда қосылыстың тұрақтылығын арттыратын лимфа-веналық анастомозды (LVA) микрохирургиялық қалыптастыру тәсілі» патенті мақұлданды.

«Сүт безі обыры» монографиясы (Ж.К. Буркитбаев, Б.Б. Әнапия, А.В. Огизбаева) дайындалды; өзекті есепте бекітуге дайын деп көрсетілген.

International Journal of Environmental Research and Public Health журналында «Evaluation of a national breast cancer screening program in a middle-income country: the case of Kazakhstan» мақаласы жарияланды.

№5 міндет — иммуномодуляциялық препарат

2025 жылы КФМ иммуномодуляциялық препаратының тәжірибелік партиялары шығарылып, аралық және дайын өнімдердің сапасын бақылау жөніндегі нормативтік-әдістемелік құжаттар әзірленді.

2026 жылы колоректалдық обыр моделінде КФМ-ның иммуномодуляциялық және ісікке қарсы белсенділігіне in vivo биомедициналық зерттеулер жүргізілді.

Өзекті есепте КФМ мен 5-фторурацил комбинациясы ісік өсуін айқын тежеп, эксперименттік жануарлардың өмір сүру ұзақтығын арттырғаны көрсетілген.

2026 жылғы 30.07. № KZ.16.01.98.003.R.000450.07.26 өнімді мемлекеттік тіркеу туралы куәлік алынды.

«КФМ — Моносахаридтер кешені» ББҚ тіркелді. Өндіруші — әл-Фараби атындағы ҚазҰУ арнайы тапсырысы бойынша «SAGA PHARM» ЖШС.

Жарияланымдар және зияткерлік меншік

2025 жылғы жарияланымдар

  1. Yuliya Semenova, Altay Kerimkulov, Talgat Uskenbayev, Dinara Zharlyganova, Oxana Shatkovskaya, Tomiris Sarina, Almira Manatova, Gulfairus Yessenbayeva, Tasbolat Adylkhanov. Chemotherapy Options for Locally Advanced Gastric Cancer: A Review // Cancers. 2025. 17:809. DOI: 10.3390/cancers17050809.

  2. Yuliya Semenova, Zhandos Burkitbayev, Nurtas Kalibekov, Alexandr Digay, Bakhyt Zhaxybayev, Oxana Shatkovskaya, Saule Khamzina, Dinara Zharlyganova, Zhuldyz Kuanysh, Almira Manatova. The Evolving Role of Chemotherapy in the Management of Pleural Malignancies: Current Evidence and Future Directions // Cancers. 2025. 17:2143. DOI: 10.3390/cancers17132143.

  3. Zarina A. Kenessova, Grigoriy A. Mun, Perizat I. Urkimbayeva, Assel K. Toktabayeva, Raikhan K. Rakhmetullayeva, Bayana B. Yermukhambetova, Zhazira Kenzhebai, Zhuldyzay T. Kurmanova, Mubarak Yermaganbetov, Adilet Zh. Alikulov. Development and Characterization of Polymer Blends Based on Polyvinyl Alcohol for Application as Pharmaceutical Dosage Form // Polymers. 2025. 17:2203. DOI: 10.3390/polym17162203.

  4. Sergey A. Dergunov, Grigoriy A. Mun, Bayana B. Yermukhambetova, Adilet Zh. Alikulov. Molecular and structural insights into the thermoresponsive behavior of pyrrolidone-based LCST polymers in aqueous solution // European Polymer Journal. 2025. 240:114343. DOI: 10.1016/j.eurpolymj.2025.114343.

  5. Жумабаев М.Б., Батырбекова Н.А., Әнапия Б.Б., Умбетжанов Е.У., Садвакасова А.К., Буркитбаев Ж.К., Манатова А.М., Куаныш Ж.М., Жумабаев Р.Б., Иримбетов С.Б. Comparative analysis of the effectiveness of traditional postoperative analgesia and ESP block in radical bilateral mastectomy // Наука и Здравоохранение. 2025. 27(4):36–43. DOI: 10.34689/SH.2025.27.4.005.

  6. Болсынбекова С.О., Тулеубаева А.А., Ганиева Е.Д., Урезкова М.М., Гоголев А.Б., Пак Л.А. Patterns of development of pathomorphological tumor regress after neoadjuvant chemotherapy for gastric cancer: experience of the National Research Oncology Center // Наука и Здравоохранение. 2025. 27(4):21–28. DOI: 10.34689/SH.2025.27.4.003.

  7. Tomiris Sarina, Temirlan Kainazarov, Dina Kovalchuk, Zhandos Burkitbayev, Almira Manatova, Zhuldyz Kuanysh, Sanzhar Shalekenov. Real-World Experience of Perioperative Chemotherapy for Gastric Cancer in Kazakhstan: Clinical Outcomes and Economic Considerations // Astana Medical Journal. 2025. 125(4). DOI: 10.54500/2790-1203-2025-4-125-amj002.

  8. А.Л. Беркембаева, Ж.К. Буркитбаев, Д.А. Зайнулина, Ж.М. Куаныш, А.К. Керимкулов, З.Д. Душимова. Профессиональная и экологическая безопасность при лечении перитонеальных метастазов методом внутрибрюшинной аэрозольной химиотерапии под давлением: предварительный обзор // Журнал Казахстанско-Российского медицинского университета. 2025. №3. DOI: 10.64854/2790-1289-2025-49-3-10.

  9. Сапаев М.Н., Байнаева Б.С., Джакипова М.А., Кожахметов А.М., Мамлин М.А., Керимкулов А.К., Усипбеков Б.Н., Болсынбекова С.О., Манатова А.М., Буркитбаев Ж.К. Comparative analysis of computer tomographic staging and postoperative pathomorphological staging in stomach cancer // Наука и Здравоохранение. 2025. 27(5).

2026 жылғы жарияланымдар (өзекті есеп бойынша)

  1. Incidence of peritoneal carcinomatosis after perioperative FLOT chemotherapy in gastric cancer: single-center analysis in Kazakhstan // Frontiers in Oncology, 2026.

  2. Anesthetic Management During PIPAC: Clinical and Practical Aspects // Journal of Clinical Medicine of Kazakhstan. 2026. 23(2):39–44. DOI: 10.23950/jcmk/18357.

  3. First report of pleural mesothelioma treated with cytoreductive surgery and hyperthermic intrathoracic chemotherapy in Kazakhstan: a case report // Journal of Medical Case Reports. 2026. DOI: 10.1186/s13256-026-06112-w.

  4. Оценка эффективности и безопасности гипертермической интраторакальной химиотерапии (HITHOC) при злокачественных плевральных заболеваниях // Eurasian Journal of Oncology and Radiology. 2026. №2. DOI: 10.52532/3135-3940-2026-2-698.

  5. Evaluation of a national breast cancer screening program in a middle-income country: the case of Kazakhstan // International Journal of Environmental Research and Public Health, 2026.

Патенттер және өтінімдер

  1. Химиопрепаратты қуыс ішіне бүркуге арналған микроирригатор // №10568 пайдалы модельге патент. Қазақстан, 2025.

  2. Онкологияда сүт безін реконструкциялау үшін ацеллюлярлы ксеногендік матриксті қолдану // №11199 пайдалы модельге патент. Қазақстан, 2025.

  3. Асқазанның жергілікті өршіген обырында іш қуысы канцероматозының алдын алу тәсілі // өнертабысқа патент алуға №2025/0440.1 өтінім, 04.03.2025; 2026 жылғы есепте — сараптамада.

  4. Адсорбент қолдану арқылы гипертермиялық көкірекішілік химиотерапия (HITHOC) кезінде жүйелік уыттылықты төмендету тәсілі // 2026 жылы мақұлданған.

  5. Онкологиялық реконструктивтік хирургияда қосылыстың тұрақтылығын арттыратын лимфа-веналық анастомозды (LVA) микрохирургиялық қалыптастыру тәсілі // 2026 жылы мақұлданған.

  6. Эмульгирлеуші қасиеттері бар суда еритін термосезімтал сополимер алу тәсілі // Еуразиялық патент, 2026 жылғы есепте — сараптамада.

Оқу басылымдары және монографиялар

  1. Бүркітбаев Ж.Қ., Пак Л.А. «Сүт безі қатерлі ісігі: теориялық негіздері мен тәжірибелік шешімдері» — оқу құралы; 22.10.2025 ж. №11-2-1/3862 ғылыми-медициналық сараптама өткізу туралы анықтама.

  2. Плевраның бастапқы және метастатикалық зақымдануы бар пациенттерге циторедуктивті операцияны плевраішілік гипертермиялық химиоперфузиямен жүргізу жөніндегі оқу құралы — 2026 жылғы өзекті есепте әзірлену үстінде деп көрсетілген.

  3. «Сүт безі обыры» монографиясы — Ж.К. Буркитбаев, Б.Б. Әнапия, А.В. Огизбаева; 2026 жылғы өзекті есепте бекітуге дайын деп көрсетілген.

Жоба командасы

Шалекенов Санжар Булатович

Шалекенов Санжар Булатович

Бағдарлама жетекшісі

Медицина ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор

Хирш индексі: 5

Scopus Author ID: 25028384000

Researcher ID: ABB-6045-2021

ORCID: 0000-0003-3400-9823

Керимкулов Алтай Куанышбекович

Керимкулов Алтай Куанышбекович

№1 міндет бойынша жауапты орындаушы

Абдоминалды хирургия секторының жетекшісі, MBA, жоғары санатты дәрігер

Хирш индексі: 2

Асқазанның жергілікті өршіген обырында PIPAC бағытына жауапты.

Калибеков Нуртас Айдаргалиевич

Калибеков Нуртас Айдаргалиевич

№2 міндет бойынша жауапты орындаушы

Онкоторакалдық хирург

Хирш индексі: 2

Scopus Author ID: 57225110408

Плевраның ісіктік зақымдануында HITHOC бағытына жауапты.

Әнапия Бауыржан Бегалиевич

Әнапия Бауыржан Бегалиевич

№3–4 міндеттер бойынша жауапты орындаушы

PhD, дәрігер-хирург, реконструктивтік хирург, пластикалық хирург, уролог

Сүт безінің реконструктивтік хирургиясы, ацеллюлярлы ксеногендік матрикс және лимфовенулярлық анастомоздарды қолдану бағытына жауапты.

Мун Григорий Алексеевич

Мун Григорий Алексеевич

№5 міндет бойынша жауапты орындаушы

Химия ғылымдарының докторы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың органикалық заттар, табиғи қосылыстар және полимерлер химиясы мен технологиясы кафедрасының профессоры

Хирш индексі: 30

Scopus Author ID: 7006862276

ResearcherID Web of Science: I-3732-2017

ORCID: 0000-0002-4984-7937